Voiding Sisto-Üreterografi (VCUG)
Voiding Sisto-Üreterografi Nedir?
Voiding sisto-üreterografi (VCUG), özellikle çocuklarda idrar kesesi ve idrar yollarının değerlendirilmesinde kullanılan özel bir röntgen görüntüleme yöntemidir. Tıbbi literatürde işeme sistoüretrografisi veya VCUG (Voiding Cystourethrogram) olarak da adlandırılır.
Bu incelemede mesane, kontrast madde ile doldurulur ve hasta işerken mesane ile idrar kanalının görüntüleri alınır. Böylece idrarın normal yönde ilerleyip ilerlemediği ve mesaneden böbreklere doğru geri kaçış olup olmadığı değerlendirilebilir.
Hangi Durumlarda Yapılır?
Voiding sisto-üreterografi özellikle vezikoüreteral reflü (VUR) şüphesinde önemli bir incelemedir. VUR, idrarın mesaneden böbreklere doğru geri kaçmasıdır.
İnceleme şu durumlarda hekimin değerlendirmesiyle istenebilir:
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
- Özellikle ateşli idrar yolu enfeksiyonu geçiren çocuklar
- Vezikoüreteral reflü şüphesi
- İdrar yollarında doğuştan gelen yapısal bozuklukların araştırılması
- İdrar yapma sırasında ortaya çıkan bazı problemlerin değerlendirilmesi
- İdrar akışını engelleyebilecek yapısal sorunların araştırılması
Belirtileri Nelerdir?
VCUG bir hastalık değil, tanısal bir görüntüleme işlemidir. Bu nedenle kendisine ait belirtileri bulunmaz. Ancak incelemeyi gerektirebilecek durumlarda çocuklarda:
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu
- Ateş
- İdrar yaparken yanma veya ağlama
- Sık idrara çıkma
- İdrar kaçırma
- Karın veya bel bölgesinde ağrı
- İdrarın kötü kokulu olması
gibi şikâyetler görülebilir.
Özellikle çocuklarda tekrarlayan veya ateşle seyreden idrar yolu enfeksiyonlarının nedeninin araştırılması önemlidir.
İşlem Nasıl Yapılır?
İşlem, radyoloji ünitesinde ve sağlık ekibinin gözetiminde gerçekleştirilir.
1. Hazırlık:
Çocuğun işlem hakkında yaşına uygun şekilde bilgilendirilmesi sağlanır. Mesanenin görüntülenebilmesi için işlem öncesinde hazırlık yapılır.
2. Kateter yerleştirilmesi:
Steril koşullarda, idrar kanalından mesaneye ince ve uygun bir kateter yerleştirilir.
3. Kontrast madde verilmesi:
Mesane, kateter aracılığıyla özel bir kontrast madde ile doldurulur.
4. Görüntüleme:
Mesane dolarken ve hasta işerken röntgen görüntüleri alınır. Bu sırada kontrast maddenin mesaneden böbreklere doğru geri kaçıp kaçmadığı ve idrar kanalındaki yapı değerlendirilir.
5. İşlemin tamamlanması:
Mesane boşaldıktan sonra gerekli son görüntüler alınır ve kateter çıkarılır.
İşlem Öncesinde Nelere Dikkat Edilmelidir?
İşlem öncesinde hekime çocuğun mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve varsa kontrast maddeye karşı bilinen reaksiyonları hakkında bilgi verilmelidir.
Bazı durumlarda aktif idrar yolu enfeksiyonu varsa işlem ertelenebilir. Bu nedenle işlem öncesindeki değerlendirme ve laboratuvar sonuçları önem taşır.
İşlem Sonrasında Nelere Dikkat Edilmelidir?
İşlem sonrasında kısa süreli idrar yaparken yanma veya rahatsızlık görülebilir. Genellikle geçici olan bu şikâyetler hakkında sağlık ekibinin önerilerine uyulmalıdır.
Ateş, şiddetli ağrı, idrarda belirgin kan görülmesi veya devam eden idrar yapma güçlüğü gibi beklenmeyen durumlarda sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Hastalara Mesaj
Voiding sisto-üreterografi, özellikle çocuklarda tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarının nedenlerini araştırmak ve idrarın böbreklere geri kaçıp kaçmadığını değerlendirmek için kullanılan önemli bir görüntüleme yöntemidir.
Erken ve doğru değerlendirme, idrar yollarında bulunan yapısal sorunların belirlenmesine ve gerekli takip veya tedavinin planlanmasına yardımcı olabilir.
Her çocuk için VCUG yapılması gerekmez. İşlemin gerekli olup olmadığı, çocuğun klinik durumu ve diğer tetkik sonuçları birlikte değerlendirilerek uzman hekim tarafından belirlenir.
