Gömülü Dişler

Gömülü diş, normal zamanda ve normal yönde ağız içerisine sürmesi gereken bir dişin, çene kemiği veya diş eti içerisinde kalarak ağızda tam olarak görünür hale gelememesi durumudur. Dişin tamamen kemik içerisinde kalabileceği gibi, yalnızca bir bölümünün diş eti altında bulunması da mümkündür.

Gömülü dişler en sık 20 yaş dişlerinde görülse de köpek dişleri ve diğer dişlerde de ortaya çıkabilir. Özellikle çenede dişin sürebileceği yeterli alanın bulunmaması, dişin sürme yönünün farklı olması veya komşu dişlerle olan ilişkisi gömülü kalmaya neden olabilir.

Her gömülü diş mutlaka çekilmek zorunda değildir. Dişin konumu, çevre dokulara etkisi, yaş, mevcut şikâyetler ve ileride oluşturabileceği riskler değerlendirilerek takip veya tedavi kararı verilir.

Gömülü Dişler Neden Oluşur?

Bir dişin gömülü kalmasının birçok nedeni olabilir. En sık karşılaşılan faktörler arasında:

• Çenede yeterli alan bulunmaması
• Dişin sürme yönünün normalden farklı olması
• Dişin önünde başka bir dişin bulunması
• Çene yapısının küçük olması
• Dişlerin çapraşıklığı
• Süt dişlerinin zamanında düşmemesi
• Dişin gelişimindeki bazı farklılıklar
• Diş veya çene bölgesindeki bazı yapısal problemler
• Genetik ve ailesel özellikler

yer alabilir.

Özellikle 20 yaş dişlerinde, çenenin arka bölümünde yeterli alan bulunmaması dişin tamamen veya kısmen gömülü kalmasına neden olabilir.

En Sık Hangi Dişler Gömülü Kalır?

Gömülü diş denildiğinde akla öncelikle 20 yaş dişleri gelir. Bununla birlikte özellikle üst köpek dişleri de gömülü kalabilen dişler arasındadır.

Üst köpek dişleri, gülüş ve çiğneme fonksiyonları açısından önemli olduğundan, bu dişlerin sürme sürecinin takip edilmesi önemlidir. Çocukluk ve ergenlik döneminde köpek dişlerinin normal zamanda sürmemesi durumunda ortodontik değerlendirme yapılması gerekebilir.

Gömülü Diş Her Zaman Belirti Verir mi?

Hayır. Gömülü dişler uzun süre hiçbir belirti vermeden bulunabilir. Bazı kişilerde diş başka bir nedenle çekilen röntgen sırasında tesadüfen fark edilir.

Ancak gömülü diş çevresindeki dokuların etkilenmesi veya dişin komşu yapılara baskı yapması durumunda çeşitli şikâyetler ortaya çıkabilir.

Bunlar arasında:

• Diş veya çene bölgesinde ağrı
• Diş etinde şişlik ve hassasiyet
• Kızarıklık
• Ağız açmada zorlanma
• Çiğneme sırasında rahatsızlık
• Ağızda kötü koku veya kötü tat
• Gömülü diş çevresinde tekrarlayan enfeksiyon
• Komşu dişlerde ağrı veya hassasiyet

görülebilir.

Ancak bu belirtiler yalnızca gömülü dişlere özgü değildir. Kesin değerlendirme için diş hekimi muayenesi gerekir.

20 Yaş Dişleri Neden Gömülü Kalır?

20 yaş dişleri, ağız içerisindeki diğer kalıcı dişlere göre daha geç sürer. Bu dönemde çenedeki alanın sınırlı olması, dişin eğimli veya yatay konumda bulunması gibi nedenlerle sürmesi engellenebilir.

20 yaş dişi:

• Tamamen kemik içerisinde kalabilir,
• Kısmen diş eti içerisinden çıkabilir,
• Öndeki dişe doğru eğimli şekilde konumlanabilir,
• Yatay pozisyonda bulunabilir.

Dişin konumu ve çevre dokularla ilişkisi, tedavi gerekip gerekmediğinin belirlenmesinde önemli rol oynar.

Gömülü Diş Komşu Dişlere Zarar Verebilir mi?

Bazı gömülü dişler komşu dişlere baskı uygulayabilir veya çevresinde oluşan patolojik değişiklikler nedeniyle komşu dişlerin sağlığını etkileyebilir.

Özellikle gömülü 20 yaş dişinin önündeki dişe doğru eğimli olduğu durumlarda, yiyecek birikimi ve temizlik güçlüğü oluşabilir. Bu durum zaman içerisinde komşu dişte çürük veya diş eti problemleri gelişme riskini artırabilir.

Bu nedenle gömülü bir dişin değerlendirilmesinde yalnızca dişin kendisine değil, çevresindeki diş ve dokulara da bakılır.

Gömülü Diş Kist Oluşturabilir mi?

Bazı gömülü dişlerin çevresinde kistik oluşumlar gelişebilir. Bu durum her gömülü dişte görülmez. Ancak röntgen incelemesinde dişin çevresinde normalden farklı bir alan fark edilirse daha ayrıntılı değerlendirme yapılabilir.

Bu nedenle özellikle uzun süre ağızda bulunan ve takip edilmemiş gömülü dişlerin diş hekimi tarafından değerlendirilmesi önemlidir.

Gömülü Diş Nasıl Teşhis Edilir?

Gömülü dişin değerlendirilmesinde öncelikle klinik muayene yapılır. Ancak dişin çene içerisindeki konumunu, komşu dişlerle ilişkisini ve çevre dokulara yakınlığını belirlemek için röntgen görüntülemesi önemli bir rol oynar.

Panoramik röntgen, gömülü dişlerin genel konumunun değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılabilir. Daha ayrıntılı bir değerlendirme gerektiğinde hekimin kararına göre farklı görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.

Özellikle cerrahi planlama yapılacaksa dişin sinirler, komşu dişler ve diğer anatomik yapılarla ilişkisi ayrıntılı olarak değerlendirilir.

Gömülü Diş Tedavi Edilir mi?

Her gömülü dişin tedavisi aynı değildir. Bazı gömülü dişler düzenli kontrollerle takip edilebilirken, bazı durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir.

Tedavi kararı verilirken:

• Dişin konumu
• Dişin sürme ihtimali
• Hastanın yaşı
• Mevcut ağrı veya enfeksiyon
• Komşu dişlerin durumu
• Diş etinin ve çevre dokuların sağlığı
• Kist veya başka bir patolojik oluşum bulunup bulunmadığı
• Dişin ileride problem oluşturma ihtimali

gibi faktörler değerlendirilir.

Gömülü Diş Çekilir mi?

Gömülü dişin çekilmesi, özellikle dişin ağız sağlığı açısından risk oluşturduğu veya mevcut bir probleme neden olduğu durumlarda gündeme gelebilir.

Örneğin tekrarlayan enfeksiyon, ciddi çürük, komşu dişe zarar verme, kistik oluşum veya dişin bulunduğu konum nedeniyle ileride sorun oluşturma ihtimali gibi durumlarda cerrahi çekim değerlendirilebilir.

Ancak her gömülü 20 yaş dişinin mutlaka çekilmesi gerektiği söylenemez. Şikâyet oluşturmayan ve çevre dokulara zarar vermeyen bazı gömülü dişler, hekimin değerlendirmesi doğrultusunda belirli aralıklarla takip edilebilir.

Gömülü Köpek Dişleri

Özellikle üst köpek dişlerinin gömülü kalması, çocukluk ve ergenlik döneminde fark edilmesi gereken durumlardan biridir.

Köpek dişleri çiğneme ve gülüş estetiğinde önemli bir role sahiptir. Bu nedenle dişin uygun konumda olduğu ve sürme ihtimali bulunduğu durumlarda ortodontik tedavi ile dişin ağız içerisine sürdürülmesi mümkün olabilir.

Tedaviye erken yaşta başlanması, uygun vakalarda gömülü köpek dişinin doğru konuma getirilmesini kolaylaştırabilir.

Gömülü Diş Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Gömülü dişin cerrahi olarak çıkarılması gerekiyorsa işlem, dişin konumuna ve zorluk derecesine göre planlanır. İşlem öncesinde dişin röntgen görüntüleri incelenerek cerrahi yaklaşım belirlenir.

Genellikle lokal anestezi altında bölge uyuşturulur ve hastanın işlem sırasında ağrı hissetmemesi sağlanır. Dişin tamamen veya kısmen kemik içerisinde bulunduğu durumlarda dişe ulaşmak için diş eti üzerinde küçük bir cerrahi işlem yapılması ve gerektiğinde dişi çevreleyen kemik dokusunun kontrollü şekilde uzaklaştırılması gerekebilir.

İşlemin süresi ve uygulanacak yöntem, gömülü dişin konumuna ve anatomik özelliklerine göre değişir.

Gömülü Diş Operasyonu Sonrasında Nelere Dikkat Edilmelidir?

Cerrahi işlem sonrasında hekimin önerilerine uyulması iyileşme süreci açısından önemlidir. İlk günlerde bölgede hafif şişlik, hassasiyet veya rahatsızlık görülebilir.

İşlem sonrasında:

• Hekimin önerdiği ilaçlar ve bakım uygulamaları düzenli şekilde uygulanmalı,
• Cerrahi bölge temizliği konusunda verilen talimatlara uyulmalı,
• İlk dönemde bölgeyi tahriş edebilecek sert veya çok sıcak yiyeceklerden kaçınılmalı,
• Sigara kullanılıyorsa iyileşme süreci açısından hekimin önerileri dikkate alınmalı,
• Kontrol randevuları aksatılmamalıdır.

Şiddetli veya giderek artan ağrı, yoğun kanama, yüksek ateş ya da belirgin şişlik gibi beklenmeyen durumlarda diş hekimine başvurulmalıdır.

Gömülü Dişlerde Erken Değerlendirme Neden Önemlidir?

Gömülü dişler bazen uzun süre herhangi bir belirti vermeden bulunabilir. Bu nedenle özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde dişlerin normal zamanda sürüp sürmediğinin takip edilmesi önemlidir.

Erken değerlendirme sayesinde dişin sürme yönü, çene içerisindeki konumu ve komşu dişlerle ilişkisi belirlenebilir. Özellikle gömülü köpek dişlerinde uygun zamanda yapılan ortodontik değerlendirme, dişin doğal yollarla ağız içerisine kazandırılmasına yönelik tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesine olanak sağlayabilir.

Gömülü dişler her zaman ağrıya veya belirtiye neden olmaz. Bu nedenle ağrı olmaması, dişin mutlaka sorunsuz olduğu anlamına gelmez. Düzenli diş hekimi kontrolleri ve gerektiğinde yapılan radyografik değerlendirmeler, gömülü dişlerin erken fark edilmesine yardımcı olabilir.

Gömülü bir dişiniz olduğunu düşünüyorsanız veya dişlerinizden biri normal zamanda sürmediyse, diş hekiminiz tarafından yapılacak muayene ile dişin konumu ve tedavi gerekip gerekmediği değerlendirilmelidir.