LÖSEMİ VE LENFOMA NEDİR?
Lösemi ve lenfoma, kan hücrelerini ve bağışıklık sistemini etkileyen kanser türlerindendir. Her iki hastalık da kan hücrelerinin kontrolsüz ve anormal şekilde çoğalmasıyla ilişkilidir; ancak geliştikleri dokular ve hastalık özellikleri birbirinden farklıdır.
Lösemi, ağırlıklı olarak kemik iliğinde başlayan ve kan hücrelerinin üretim sürecini etkileyen bir kanser grubudur. Anormal kan hücreleri kemik iliğinde çoğalarak sağlıklı kan hücrelerinin üretimini ve normal görevlerini yerine getirmesini engelleyebilir.
Lenfoma ise bağışıklık sisteminin önemli bir parçası olan lenfatik sistemde gelişen kanserlerin genel adıdır. Lenf düğümleri başta olmak üzere lenf sistemi dokularında ortaya çıkabilir ve vücudun farklı bölgelerini etkileyebilir.
Her iki hastalığın da farklı alt türleri bulunur. Bu nedenle tanı ve tedavi süreci, hastalığın türüne ve kişisel özelliklere göre değerlendirilir.
LÖSEMİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?
Lösemi belirtileri, hastalığın türüne ve ilerleme hızına göre değişebilir. Kemik iliğinin sağlıklı kan hücrelerini yeterince üretememesi sonucunda çeşitli belirtiler ortaya çıkabilir.
Dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında;
• Sürekli veya belirgin halsizlik ve yorgunluk
• Solukluk
• Tekrarlayan enfeksiyonlar
• Ateş veya açıklanamayan ateş atakları
• Kolay morarma
• Burun veya diş eti kanamaları
• Ciltte küçük kırmızı-mor noktalar şeklinde kanamalar
• Açıklanamayan kilo kaybı
• İştahsızlık
• Kemik veya eklem ağrıları
• Gece terlemeleri
• Lenf bezlerinde büyüme
yer alabilir.
Bu belirtilerin görülmesi lösemi olduğu anlamına gelmez. Pek çok farklı hastalık benzer şikâyetlere neden olabilir. Ancak özellikle birden fazla belirtinin birlikte görülmesi veya şikâyetlerin devam etmesi durumunda hekim değerlendirmesi önemlidir.
LENFOMANIN BELİRTİLERİ NELERDİR?
Lenfomanın belirtileri hastalığın türüne, bulunduğu bölgeye ve vücuttaki yayılımına göre değişiklik gösterebilir.
Sık görülebilen belirtiler arasında;
• Boyun, koltuk altı veya kasık bölgesinde ağrısız lenf bezi şişliği
• Nedeni açıklanamayan ateş
• Gece terlemeleri
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Sürekli yorgunluk ve halsizlik
• Kaşıntı
• Tekrarlayan enfeksiyonlar
• Göğüs bölgesinde baskı, öksürük veya nefes darlığı
• Karın bölgesinde şişkinlik veya rahatsızlık hissi
yer alabilir.
Özellikle ağrısız ve kalıcı lenf bezi büyümeleri dikkate alınmalıdır. Bununla birlikte, lenf bezlerinin büyümesinin en sık nedenleri enfeksiyonlar gibi kanser dışı durumlardır. Kalıcı, büyüyen veya beraberinde başka belirtilerin bulunduğu lenf bezi şişliklerinin hekim tarafından değerlendirilmesi önemlidir.
LÖSEMİ VE LENFOMA TANISI NASIL KONUR?
Tanı sürecinde hastanın şikâyetleri, tıbbi öyküsü ve fizik muayene bulguları değerlendirilir.
Lösemi tanısında;
• Tam kan sayımı
• Periferik kan yayması
• Kemik iliği aspirasyonu ve biyopsisi
• Gerekli durumlarda akım sitometrisi
• Genetik ve moleküler incelemeler
gibi yöntemlerden yararlanılabilir.
Lenfoma tanısında;
• Kan testleri
• Görüntüleme yöntemleri
• Lenf bezi veya şüpheli dokudan biyopsi
• Gerekli durumlarda kemik iliği incelemesi
• Hastalığın yayılımını belirlemek amacıyla PET/BT, BT veya MR gibi görüntüleme yöntemleri
kullanılabilir.
Her iki hastalıkta da doğru alt tipin belirlenmesi son derece önemlidir. Çünkü hastalığın türü ve özellikleri, uygulanacak tedavinin belirlenmesinde önemli rol oynar.
TEDAVİ SEÇENEKLERİ NELERDİR?
Lösemi ve lenfomada tedavi, hastalığın alt türüne, evresine, genetik ve biyolojik özelliklerine, hastanın yaşına ve genel sağlık durumuna göre kişiye özel olarak planlanır.
Tedavide;
• Kemoterapi
• İmmünoterapi
• Hedefe yönelik tedaviler
• Radyoterapi
• Kök hücre nakli
• Bazı hastalarda aktif izlem
gibi farklı yöntemlerden yararlanılabilir.
Bazı lösemi ve lenfoma türleri hızlı ilerleyebilirken bazı türler daha yavaş seyredebilir. Bu nedenle hastalığın türünün doğru şekilde belirlenmesi ve tedavi planının uzman hekimler tarafından kişiye özel olarak oluşturulması büyük önem taşır.
Bazı hastalarda tek bir tedavi yöntemi uygulanırken, bazı hastalarda birden fazla tedavi yöntemi birlikte kullanılabilir.
ERKEN TANI NEDEN ÖNEMLİDİR?
Lösemi ve lenfomada erken tanı, hastalığın doğru şekilde sınıflandırılması ve uygun tedavinin zamanında başlanabilmesi açısından önemlidir.
Özellikle lösemi ve bazı lenfoma türlerinde belirtiler hızlı şekilde gelişebilir. Uzun süren halsizlik, tekrarlayan enfeksiyonlar, açıklanamayan ateş, kolay morarma veya kanama, gece terlemeleri, açıklanamayan kilo kaybı ya da kalıcı lenf bezi büyümeleri gibi belirtiler göz ardı edilmemelidir.
Erken değerlendirme, hastalığın zamanında tanınmasına ve uygun tedavi planının oluşturulmasına yardımcı olabilir.
HASTALARIMIZA MESAJIMIZ
Vücudunuzdaki değişiklikleri önemseyin.
Uzun süren halsizlik, açıklanamayan ateş, tekrarlayan enfeksiyonlar, kolay morarma ve kanama, açıklanamayan kilo kaybı veya boyun, koltuk altı ve kasık bölgesinde kalıcı lenf bezi şişlikleri gibi belirtiler fark ettiğinizde hekiminize başvurun.
Unutmayın; bu belirtilerin hiçbiri tek başına lösemi veya lenfoma anlamına gelmez. Ancak devam eden veya birden fazla belirtiyle birlikte görülen şikâyetlerin değerlendirilmesi, doğru tanıya ulaşmak açısından önemlidir.
Lösemi ve lenfoma tanısı konulduğunda ise hastalığın türüne ve özelliklerine göre günümüzde farklı tedavi seçeneklerinden yararlanılabilmektedir.
Sağlığınızı ertelemeyin.
Belirtilerinizi önemseyin.
Gerekli değerlendirmeleri zamanında yaptırın.
Erken fark etmek, doğru zamanda harekete geçmektir.
